8 Ekim 2026 Perşembe


 

ÇOK KİTAPLI KÖY
 
Dışarıdan bakıldığında, dağ yamacına çizilmiş bir resim gibiydi köy. İçine girince renklerin sıcaklığını, fırça izlerinin yumuşaklığını görüyordunuz. Dere boylarındaki salkım söğütlerin rüzgarla oynaşı, suyun mavisiyle gökyüzünün mavisini birbirine karıştırırdı.
Evler, sahiplerine benzerdi.
Hayal Hanım beş kuşaktır bu köyde yaşadığından, en yerlilerden sayılırdı. Çağla yeşili gözleri, kiraz dudakları vardı. Evi de öyle: kapısı kırmızı, pencereleri yeşile boyanmıştı. Duvarları mor ve pembeydi. Her pencereden, her cumbadan çiçekler sarkardı. Hayal Hanım da çiçeksiz elbise giymezdi.
Muhtar’ın evi de Muhtar’a benziyordu. İki küçük penceresi, onun derin ve karanlık gözleri gibiydi. Pencerelerin üstündeki siyah söveler, kaşlarını andırırdı. Üst katın cumbası burnu gibi yayvan ve eğriydi. Giriş kapısı ise ağzı gibi iki kanatlı ve genişti. Çatının öne eğimi, kafasından hiç çıkarmadığı kasketini hatırlatırdı. Gri boyası dökülmüştü; gelene geçene soğuk soğuk bakardı.
Köyün adı Dirlik Köyü’ydü. Halkı da adı gibi huzurlu, sakin, dayanışmacıydı.
Yaşlı Halim her gün dağın tepesine çıkar, köyünü hayran hayran seyrederdi. Bir gün yine öyle yaparken aklına bir fikir geldi: “Bu kadar güzel bir köy hakkında kitap yazılmalı.”
Ağaç dalını yakalayıp çocuk gibi sallanmaya başladı sevinçten. Sonra dalı bırakıp yuvarlana yuvarlana köye indi. Doğruca meydana gitti. Çınar ağacının altında oturan Alim’i eliyle koymuş gibi buldu. Alim, köyde en çok kitap okuyan, ağzı laf yapan kişiydi. Üstelik ara sıra deftere bir şeyler karaladığına da şahit olmuştu Halim.
“Alim, bu kitabı sen yazmalısın!” dedi heyecanla.
Meydandakiler de duyunca, “Neden olmasın!” diye bağırdılar.
Halim, yarın şehre gidip kalem kâğıt alması için Alim’e para uzattı. Alim eğilip elini öpmek isterken kazayla parayı öptü.
Ertesi gün malzemeler alındı. Alim, evinin arka bahçesindeki dut ağacının altına kurduğu kütük masa ve sandalyeye çöküp başladı yazmaya.
Yaz bitti, kış hazırlıkları başladı. Alim tarlada yorulmadı ama kafası epey yoruldu. Cümleler başladığı yerde kalmıyor, bahçeden Hayal Hanım’ın penceresine sıçrıyordu. Toparlamaya çalıştıkça sinirleniyor, “offf puuff” sesleriyle dut ağacının altında uyuyan köpeğin tek gözünü açıp ona bakmasına neden oluyordu. Köpek kuyruk sallayarak moral verse de, Alim bir köpeğin takdirini pek içine sindiremiyordu.
Sonunda kitap bitti.
Halim, “Yarın şehre git, bastır,” dedi. “Sana güveniyorum, ne yazdığını sormuyorum. Merakla bekliyorum.”
Şehirde Alim birkaç yayınevine uğradı. Kimse ilgilenmedi. “Bir köyü anlatan kitabı kim okur?” dediler.
Son gittiği yayınevinde patron, “Basarım ama masrafı sen ödeyeceksin,” dedi. Alim’in kafası karıştı: “Göz nurundan para alınır mı?” “Alınır,” dedi patron. “Mürekkep, kâğıt, emek… Hem sen de emek verdin. İster ücretini al, ister alma. Ama basım parasını ödeyeceksin.”
Alim morali bozuk köye döndü, durumu Halim’e anlattı. Halim, “Paraysa para,” dedi ve bastırdılar.
Kitabın adı Bu Köy Benim Köyüm kondu. Kapağında köy meydanındaki çınar ağacı vardı.
Yirmi gün sonra kırmızı bir kamyonetle kitaplar geldi. Her eve birer kitap dağıtıldı. Akşam olunca, her evde okuma yazma bilen birinin etrafı toplanıldı, nefesler tutularak okunmaya başlandı.
Giriş güzeldi. Köyün tarihi, dereleri, tepeleri, hayvanları anlatılıyordu. Ama kitap ilerledikçe, köyde yapılan her güzel işin Alim’in sülalesi tarafından yapıldığı yazıyordu. Okul için amcasının, üzüm bağları için dayısının, şarap tesisleri için babasının emeği geçmişti. Köylünün adı bile geçmiyordu. Sadece kitabın fikir babası Halim’e ithaf vardı.
Evlerden öfkeli sesler yükselmeye başladı.
Ertesi gün herkes meydana toplandı. Hayal Hanım öne fırladı: “Yazıklar olsun! Kadınıyla erkeğiyle hep birlikte çalıştık. Biz kadınların üzümleri ayaklarımızla ezerek şarap yapmadaki emeği ne olacak? Her şeyi omuz omuza yaptık, sen bir kalemde kendi ailene mal ettin!”
Alim kızardı. Yaptığı ayrımcılığın farkındaydı. Ona göre köyde en zeki sülale kendisininkiydi.
Halim sordu: “Seni bu sülaleciliğe iten neydi?”
Alim’in artık yüzü kızarmıyor, savunmaya geçiyordu: “En çok okumuş insanlar benim sülalemden çıktı. Doktor, mühendis, avukat, yazar… Bu köyün bu hale gelmesinde onların fikir katkısı büyüktür.”
Halim sinirlenip ayağını yere vurdu: “Köyün ortak emeğini yok saydın. Fikir verenle emek harcayan arasına ayrımcılık soktun. Okumuş olmak mesele değil. Bu köyün halkının çoğu okumuş, aydın ve emekçidir. Kimse kimseden üstün değil. Bunu böyle bil!”
Kitap köylü tarafından reddedildi.
Bunun üzerine köydeki yedi sülaleden beşi, kendi kitaplarını yazmaya karar verdi. Her biri köyü değil, kendi sülalesini anlattı.
Kitapların adları şöyleydi:
Bu Köy, Benim Köyümdür – Alim (2001)
Bu Köy, Kimsenin Babasının Malı Değildir – Selim (2002)
Bu Köyün En Eski Sülalesi Biziz – Hattuşil (2003)
Bu Köyü Kimseye Yedirtmeyiz – Kurt Tüm Sürüye Yeter Sülalesi (2004)
Bu Köy Amazonların Köyü – Hayal Nur (2005)
Diğer iki sülalenin kitap çalışmaları ise hâlâ bitmemişti.
Böylece köyün eski dirliği dağıldı. Kültürel patlama yaşandı belki ama eski dostluk kalmadı. Turistler gelip gitti, her biri okuduğu kitabın sahibi sülaleden şarap aldı. Ağaçlar kesildi, yerine yeni evler yapıldı. Dereler kurudu. Eskiden rengârenk olan evler tek tip ve tek renge döndü.
Kuşlar bile eskisi gibi ötmez oldu.